Wat zijn de taken van de gemeente? | Bel 1870

In Nederland zijn er taken die uitgevoerd worden door de Rijksoverheid, de provincies en de gemeenten. Het is niet altijd direct duidelijk welke taken door weke bestuurlijke laag worden uitgevoerd. De taken van gemeente zijn met name belangrijk voor de inwoners, dit zijn meestal zaken waar je als inwoner direct mee te maken krijgt. Daarom is het van belang te weten voor welke zaken je terecht kunt bij jouw gemeente.

Wijzigingen sinds 2015

Vanaf 1 januari 2015 is er een aantal zaken veranderd waardoor meer diensten en taken worden uitgevoerd door de gemeente. Dit brengt de dienstverlening dichter bij de bewoners en stelt de gemeentes in staat meer maatwerk te verrichten. Elke gemeente is anders, qua inwoneraantal, infrastructuur en samenstelling. Er is een aantal kerntaken die elke gemeente uitvoert, hieronder volgt een opsomming van de kerntaken binnen elke gemeente in Nederland.

Steeds meer digitale dienstverlening

Om ervoor te zorgen dat je niet steeds naar het gemeentehuis of een gemeentelijk kantoor hoeft te gaan kun je steeds meer diensten via internet zelf regelen. Niet elke gemeente biedt dezelfde diensten digitaal aan, in een aantal gemeentes kun je bijvoorbeeld een verhuizing doorgeven via de website, of een uittreksel BRP aanvragen. Steeds meer gemeentes hanteren een digitale kalender, zo kun je zelf een afspraak inplannen op een tijd die jou het beste uitkomt. Wanneer een dienst digitaal beschikbaar is kun je vaak sneller op deze wijze de zaken regelen dan via het gemeentelijk kantoor.

Burgerzaken

Dit zijn de diensten en taken waar je regelmatig voor naar de gemeente moet gaan. Diensten als het aanvragen en ophalen van een paspoort, een identiteitsbewijs en het rijbewijs. Ook om te trouwen moet je bij de gemeente zijn.

In de Basisregistratie personen (BRP) staat vermeld wie er in de gemeente woont. Vroeger was dit de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). Wanneer je verhuist of er wordt een kind geboren moet je dit zo snel mogelijk doorgeven bij de gemeente.

Woonruimte

De gemeente moet ervoor zorgen dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor alle bewoners van de gemeente. Daar behoren verschillende soorten woningen toe, in verschillende prijsklassen. Er moet rekening worden gehouden met huizen voor gezinnen, alleenstaanden, senioren en speciale doelgroepen. Naast koophuizen moeten er ook voldoende huurwoningen beschikbaar zijn tegen betaalbare prijzen.

In het bestemmingsplan wordt bepaald waar nieuwe woningen gebouwd mogen worden en welke wijken uitgebreid mogen worden. En bestaat een onderverdeling tussen woonruimte, bedrijfsruimte en natuurgebied. In het bestemmingsplan van de gemeente kun je opzoeken of een locatie geschikt is voor bijvoorbeeld een onderneming, of dat er woningen gebouwd mogen worden.

Infrastructuur en bereikbaarheid

Het is van belang dat locaties in de gemeente goed bereikbaar zijn. De gemeente moet er dus voor zorgen dat er voldoende wegen zijn voor autoverkeer, openbaar vervoer, fietsen en voetgangers. Naast de aanleg van wegen en paden moet er ook gezorgd worden voor regelmatig onderhoud. Veel gemeentes stellen een verkeers- en vervoersplan op waarin verschillende zaken worden opgenomen zoals het type verkeer, doorgaand verkeer of bestemmingsverkeer.

Afvalverwerking

Particulieren en bedrijven hebben afval. Het is de taak van de gemeente om dit afval op de juiste wijze in te zamelen en te verwerken. Daarbij zijn er verschillende aspecten die een rol spelen waaronder hygiëne en milieu. De meeste gemeentes werken tegenwoordig met gescheiden afvalbakken, andere gemeentes werken nog steeds met vuilniszakken. Er zijn ook veel milieustraten waar je afval naartoe kunt brengen. De gemeente bepaalt wat de kosten zijn voor de inwoners om gebruik te maken van deze faciliteiten. Het inzamelen en verwerken van afval kan per gemeente verschillen, ze worden wel getoetst aan de landelijke regelgeving en wetten.

Milieu

Ook bij milieu aspecten zijn regels bepaald waar de gemeente zich aan moet houden. De wijze waarop afval verwerkt wordt bijvoorbeeld, of er voldoende groenvoorziening bestaat en of de industrie voldoet aan de wetgeving. Steeds meer gemeentes besteden aandacht aan besparing van energie door hernieuwbare energiebronnen te stimuleren en subsidies te verstrekken aan bedrijven en particulieren die milieubewuste acties ondernemen.

Leefbaarheid

Het is belangrijk dat inwoners kunnen wonen in een goede leefomgeving. Uiteraard is dat per gemeente en per wijk verschillend, de gemeente moet zich inzetten voor alle inwoners van de gemeente en zorg dragen voor een leefbare omgeving. Dit houdt ondermeer in het opruimen van zwerfafval en tegengaan van zaken als hondenpoep op straat door bijvoorbeeld uitlaatplekken aan te wijzen en poepzakken te verspreiden onder hondenbezitters. Er moeten voldoende plekken zijn waar kinderen kunnen spelen, en ruimte worden geboden voor recreatie zoals een park. Er zijn gemeentes die samenwerken met inwoners van buurten en afspraken maken om de groenvoorziening uit te besteden aan de wijkbewoners. Dit kan in overleg met de gemeente, bijvoorbeeld als wijkcollectief.

Sport, cultuur en recreatie

De gemeente stimuleert sport via de aanleg van sportfaciliteiten, de beheer en exploitatie van sporthallen, zwembaden en andere recreatieve faciliteiten. Daarnaast kan de gemeente ook culturele instellingen ondersteunen zoals een museum of een theater. De gemeente bepaalt zelf waar geld aan wordt besteed en hoeveel. In veel gevallen wordt hier samengewerkt met ondernemers en andere investeerders.

Onderhoud openbare voorzieningen

Als er stoeptegels los liggen moet dit hersteld worden, als er glas op de openbare weg ligt moet dat opgeruimd worden. Na een storm kunnen er takken van bomen op de wegen en stoepen liggen. Of lantaarnpalen die stuk zijn. Dit soort defecten kun je melden bij de gemeente. Voor veel gevallen kun je melding maken via de website van de gemeente, voor dringende zaken is er doorgaans een speciaal telefoonnummer dat direct te bereiken is.

Veiligheid

De politie maakt geen onderdeel uit van de gemeente, er zijn wel gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden om de veiligheid van inwoners te waarborgen. Dit kan door middel van beveiligingscamera’s of de inzet van stadswachten en toezichthouders. Straatverlichting maakt ook onderdeel uit van de veiligheid in de gemeente. Bij potentieel gevaarlijke situaties kan er melding worden gemaakt bij de gemeente. Bijvoorbeeld bij een fietserstunnel waar ‘s avonds geen deugdelijke verlichting is.

Burgernet is een samenwerkingsverband tussen de gemeente, de politie en burgers om samen de veiligheid en leefbaarheid in de buurt te vergroten. Dit wordt onder andere uitgevoerd middels een telefonisch netwerk, ook ondernemers in de gemeente worden hierbij betrokken.

Onderwijs

Gemeentes moet ervoor zorgen dat er voldoende scholen voor openbaar onderwijs zijn in en rond de gemeente. Ze leveren een bijdrage aan de bouw van scholen en reserveren ruimte voor schoolgebouwen waar dat gewenst is. De gemeente werkt hierbij nauw samen met de scholen, ondernemers en hulpverleners. In het geval van bijzondere begeleiding moet de gemeente daar ook voor zorgen.

Wet WMO

Binnen het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is de gemeente verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen met een beperking. Denk hierbij aan lichamelijke beperkingen of psychische problemen. Hulp en ondersteuning kan worden geboden in de vorm van hulp aan huis, voorzieningen zoals een rolstoel, het aanpassen van de woning en bijzonder vervoer.

Vrijwilligers en mantelzorgers worden ook ondersteund vanuit de gemeente. Bij een familielid zoals een partner of kind met een beperking kun je een beroep doen op de gemeente. In gevallen van het bestrijden en voorkomen van huiselijk geweld kun je ook melding maken bij de gemeente.

Elke gemeente is tevens verantwoordelijk voor de zorg en opvang van dak- en thuislozen.

Werkgelegenheid

De gemeente probeert actief ondernemers aan te trekken om zich te vestigen in de gemeente waar inwoners aan de slag kunnen. Ook kan de gemeente faciliteren bij ondernemingen die reeds in de gemeente gevestigd zijn. Wanneer je op zoek bent naar een baan moet je vaak een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) overleggen. Die kun je aanvragen bij de gemeente, vaak via het digitale loket.

Winkeliers en ondernemers

Het is van belang een goed ondernemersklimaat in een gemeente te bewerkstelligen. Dit kan zijn door het aantrekken van bedrijven, maar ook door het inrichten van een aantrekkelijk winkelgebied waar lokale ondernemers de kans krijgen hun activiteiten uit te voeren. Het kan ook in de vorm van winkelopeningstijden bepalen, of een industrieterrein in het bestemmingsplan opnemen.

Bijstandsuitkering

Een reguliere uitkering gaat via het UWV. Als je niet in aanmerking komt voor een uitkering van de staat kun je een beroep doen op een bijstandsuitkering. Die moet je aanvragen bij de gemeente waar je verblijft. Er worden eisen gesteld aan deze bijstandsuitkering waaronder actief zoeken naar werk en het beheersen van de Nederlandse taal, of actief bezig zijn met taalles. Bij een laag inkomen zijn er mogelijkheden voor bijzondere bijstand vanuit de gemeente. Jongeren onder de 27 jaar worden geacht eerst vier weken actief naar een baan of opleiding te zoeken alvorens ze een bijstandsuitkering aan kunnen vragen. Ook faciliteert de gemeente bij het zoeken van geschikt werk voor mensen met een arbeidsbeperking.

Neem contact op met de gemeente

Voor de meeste zaken die direct plaatsvinden in de leefomgeving kun je terecht bij de gemeente. Ook voor een aantal administratieve zaken zoals registratie en het opvragen van juridische documenten moet je bij de gemeente zijn. Kijk voor meer informatie op de website van jouw gemeente. Steeds meer zaken zijn direct via de website te regelen, maak daar gebruik van om tijd te besparen en de efficiëntie van de gemeentelijke dienstverlening te verhogen.

 

Meer informatie over gevonden voorwerpen, burgernet, fietsdepot en gemeentelijke belastingen.

Laat knoppen zien
Verberg knoppen