Welke gemeentelijke belastingen moet je betalen?

We moeten in Nederland verschillende belastingen betalen. Sommige belastingen wordt door de Staat geïnd, andere belastingen lopen via de gemeente. Er zijn verschillende gemeentelijke belastingen en heffingen die je moet betalen. Niet iedere gemeente maakt gebruik van dezelfde belastingen, het bedrag kan ook variëren per gemeente. De inkomsten uit de gemeentelijke belastingen zijn samen goed voor pakweg ⅙ van de totale inkomsten binnen een gemeente. Welke belastingen en heffingen zijn er, en welke zijn van toepassing op de gemeente waar je woont?

Verschil tussen belastingen en heffingen

Onder belastingen vallen zaken als de Onroerend Zaak Belasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en de parkeerbelasting. De opbrengst van deze belasting gaat direct naar de gemeente. De gemeente mag vervolgens zelfstandig beslissen hoe deze belastingen worden gebruikt.

Heffingen bestaan uit rechten, tarieven en leges. Hieronder vallen zaken als de rioolheffing, entree voor het plaatselijke zwembad of de kosten die verschuldigd zijn voor een paspoort. Bij heffingen mag de totale opbrengst van de heffingen niet hoger liggen dan de totale kosten die de gemeente moet maken.

Mag een gemeente nieuwe belastingen invoeren?

Wanneer een gemeente een nieuwe belasting wil opleggen moet deze een gemeentelijke belastingverordering opstellen. In deze verordening wordt vermeldt op welke wijze de belasting wordt berekend en wie deze belasting moet voldoen. Een gemeente mag niet zomaar een nieuwe belasting instellen, ze moeten zich hierbij houden aan de belastingen zoals deze in de wet vermeld staan. Als voorbeeld mag een gemeente hondenbelasting heffen, deze belasting staat in de wet vermeld. Er is echter geen kattenbelasting opgenomen in de wet, dus een gemeente mag geen belasting heffen op katten.

WOZ waarde en belastingen

Bij het vaststellen van de WOZ waarde moet de gemeente kosten maken. De kosten worden gedeeld met de Rijksoverheid en de waterschappen. Zij maken ook gebruik van de WOZ waarde bij het bepalen van belastingen. De bijdrage van de Rijksoverheid en de waterschappen maken onderdeel uit van het gemeentefonds. Op deze wijze hebben gemeentes meer vrijheid om de inkomsten te besteden.

De meest voorkomende belastingen

Elke gemeente mag binnen de wetgeving zelf bepalen welke belastingen ze heffen. Dit zijn de meest voorkomende gemeentelijke belastingen en heffingen:

  • Onroerende Zaak Belasting (OZB)
  • Toeristenbelasting
  • Forensenbelasting
  • Parkeerbelasting
  • Reclamebelasting
  • Precariobelasting *
  • Belasting van roerende woon- en bedrijfsruimten
  • Reinigingsheffing
  • Rioolheffing
  • Leges
* Wellicht afschaffen van de precariobelasting

Het kabinet heeft het voornemen de precariobelasting af te schaffen voor de netwerken die gas, water en elektriciteit leveren met ingang van 2026. De gemeente mag nu de precariobelasting opleggen aan iedereen die voorwerpen plaatst op, onder of boven de gemeentegrond.

●     Onroerende Zaak Belasting (OZB)

Dit is een belasting die iedereen die een huis bezit moet betalen aan de gemeente. Ook panden die niet als woning worden gebruikt vallen onder de OZB.

●     Toeristenbelasting

Dit is een algemene belasting die een gemeente kan opleggen om bijvoorbeeld het gebruik van gemeentelijke voorzieningen door toeristen te financieren.

●     Forensenbelasting

Deze belasting is gericht op mensen die relatief veel tijd doorbrengen in een gemeente maar hier niet woonachtig zijn. Net als bij de toeristenbelasting is het een manier om het gebruik van gemeentelijke voorzieningen te financieren.

●     Parkeerbelasting

Deze belasting kan worden geheven met bijvoorbeeld parkeerautomaten op openbare parkeerplaatsen of via parkeervergunningen met een vaste vergoeding. De inkomsten van de parkeerbelasting komen ten goede aan de algemene middelen.

●     Reclamebelasting

Deze belasting is vooral bestemd om reclame die zichtbaar is op de openbare weg te reguleren. Hoewel de inkomsten ten goede komen aan de algemene middelen wordt er steeds vaker verzocht door ondernemersverenigingen om deze inkomsten te besteden aan winkelgebieden of bedrijventerreinen.

●     Precariobelasting

Deze belasting is voor iedereen die voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond heeft dat bestemd is voor een openbare dienst. Bij openbare communicatienetwerken bestaat een vrijstelling volgens de Telecommunicatiewet.

●     Belasting van roerende woon- en bedrijfsruimten

Deze belasting is bijvoorbeeld van toepassingen op mensen die een woonark bezitten of huren. Dit is een gemeentelijke belasting die onder andere wordt geheven in de gemeente Rotterdam.

●     Reinigingsheffing

Deze heffing is een combinatie van de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten. Deze heffing is bestemd voor het ophalen en verwerken van afval.

●     Rioolheffing

Deze heffing heeft als doel toegang te verkrijgen tot het gebruik van de riolering. De aanleg en het beheer van riolering behoort tot de gemeentelijke taken.

●     Leges

Onder leges vallen documenten zoals een paspoort, een rijbewijs of een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie. Het kan ook een aanvraag voor een omgevingsvergunning zijn door een projectontwikkelaar. De inkomsten van deze leges mogen de feitelijke kosten voor de gemeente niet overschrijden.

Hoe hoog mogen de gemeentelijke belastingen zijn?

Gemeentes in Nederland mogen volgens de Gemeentewet eigen belastingen heffen. De totale opbrengst van de gemeentelijke belastingen bedraagt pakweg 19% van de inkomsten bij een gemeente.

De gemeenteraad zal jaarlijks de hoogte van de gemeentelijke belastingen bepalen. Deze hoogte kan per gemeente verschillend zijn. Het is niet mogelijk om bezwaar te maken tegen de hoogte van het belastingtarief. Bij een onterechte belasting kan daar wel melding van gemaakt worden. Bijvoorbeeld het rekenen van de hondenbelasting terwijl je geen hond bezit. Ook is het mogelijk je eigen mening over de hoogte van het belastingtarief kenbaar te maken bij de gemeenteraad.

De inkomsten van de gemeente

Met minder dan 20% van de totale inkomsten van de gemeente vormen de belastingen en heffingen bij lange na niet de totale inkomsten. Waar komen de inkomsten bij een gemeente vandaan?

  • Gemeentefonds: De omvang van het gemeentefonds wordt bepaald in het begrotingsproces van het Rijk. Extra uitgaven en bezuinigingen van het Rijk zijn direct terug te zien in de hoogte van het gemeentefonds. Bij een wijziging van taken en verantwoordelijkheden zal dit bedrag ook gewijzigd worden. Zo zijn er vanaf januari 2015 een aantal diensten gecentraliseerd bij de gemeente. De gemeente ontvangt hier de benodigde middelen voor uit het gemeentefonds.
  • Specifieke uitkeringen: Als er behoefte is aan bepaalde werkzaamheden, of er zijn specifieke doelstellingen die van toepassing zijn op een specifieke gemeente kunnen daar specifieke uitkeringen voor worden toegekend. Denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van de luchtkwaliteit of het terugdringen van een leerachterstand. De Rijksoverheid bepaalt welke gemeentes in aanmerking komen voor deze specifieke uitkeringen, de hoogte van het bedrag en hoe het geld besteed zal worden.
  • Artikel 12: Wanneer een gemeente voor langere tijd grote financiële tekorten op de begroting heeft is het mogelijk voor de gemeente aanspraak te maken op extra financiële middelen vanuit het gemeentefonds. De gemeente krijgt dan een Artikel 12-Status en levert hiermee een deel van haar financiële zelfstandigheid in.
  • Belastingen: Binnen het gemeentelijk belasting gebied worden algemene belastingen opgelegd waaronder onroerende zaak belasting en diverse heffingen. Zaken als de motorrijtuigenbelasting vallen onder het provinciaal belasting gebied. Gemeentes heffen zelf hun belastingen terwijl bij de provincies 90% van de opbrengst door de Rijksbelastingdienst wordt geïnd.

Waar betaal je de meeste en minste gemeentelijke belastingen?

De totale opbrengst van gemeentelijke belastingen en heffingen kan sterk verschillen per gemeente. Zo betaalde inwoners van de gemeente Lingewaal ongeveer 200 euro terwijl inwoners van Schiermonnikoog maar liefst 2000 euro per inwoner moesten betalen in hetzelfde jaar. De locatie, omvang en samenstelling van de gemeente kan de hoogte en aard van de gemeentelijke belastingen sterk beïnvloeden.

Als je kijkt naar heffingen zoals de OZB, reinigingsrechten, afvalstoffenheffing en rioolrechten betalen inwoners in de Randstad en op de Waddeneilanden de hoogste tarieven. Toeristenbelasting komt uiteraard het meeste voor in gemeentes die jaarlijks veel toeristen trekken zoals in de kuststreek. De Waddeneilanden scoren ook hier hoog. De opbrengsten van gemeentelijke belastingen liggen hoger in de grotere gemeentes, dit komt vooral door de opbrengst van de Onroerend Zaak Belasting (OZB). De parkeerheffingen zijn in grote steden ook veel hoger, kleinere gemeentes hanteren vaak nog vrij parkeren in de hele gemeente.

Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen

Als het niet mogelijk is om de gemeentelijke belastingen te betalen is het mogelijk de gemeente te verzoeken om kwijtschelding. De gemeente zal in dat geval bepalen welke belastingen voor deze kwijtschelding in aanmerking komen. Hiervoor wordt naar het inkomen gekeken en de uitgaven. De kwijtscheldingsregeling is strenger dan de toetsing voor een bijstandsinkomen. Wanneer de gemeente bepaalt dat de inwoner de belastingen niet kan voldoen zal er op jaarbasis een berekening gemaakt worden voor het bedrag dat de persoon in kwestie kan besteden aan belastingen. Dat heet de “betalingscapaciteit” en 80% hiervan moet gebruikt worden om de belasting te betalen. Afhankelijk van de gemeente is het mogelijk in aanmerking te komen voor een automatische kwijtschelding. Zolang het inkomen niet verandert hoeft er niet elk jaar een nieuwe aanvraag voor kwijtschelding ingediend te worden.

Gemeentelijke belastingen verschillen per gemeente

Elke gemeente kan belastingen en heffingen opleggen zolang deze vermeld staan in het Burgerlijk Wetboek. Een gemeente mag niet zomaar nieuwe belastingen of heffingen instellen. De gemeente bepaalt wel jaarlijks de hoogte van de belasting of heffing. Een bezwaar indienen is niet mogelijk, een mening verkondigen binnen het gemeentebestuur wel. De inkomsten uit gemeentelijke belastingen varieert sterk bij de Nederlandse gemeentes, vaak zijn ze afhankelijk van de locatie, het inwonersaantal en de samenstelling van de bebouwing en de inwoners. Bij vragen over de belastingen en heffingen die toegepast worden in de gemeente waar je woonachtig bent kun je het beste contact opnemen met de gemeente.

Meer informatie over gevonden voorwerpen, burgernet, fietsdepot en taken gemeente.

Laat knoppen zien
Verberg knoppen